ไอหมอกเช้าเหนือแม่น้ำดาวหนาอย่างผ้าดิบที่ถูกฉีก ดินเลนดูดข้อเท้าทุกก้าว กลิ่นสาหร่ายดิบปนคาวปลา แสงเงินยังไม่จับขอบฟ้า แต่ในตาฉันมีประกายชาดวาบ
ฉันยกมือให้ทุกคนย่อ หน่วงปราณขั้นสามกลับตันเถียน ไม่ให้ประกายรั่ว แปดร้อยวาสำหรับยอดฝีมือที่แผ่เจตจำนงได้ คือความตายที่เดินขนานน้ำ
"แปดร้อยวา" อันกระซิบ "ข้าไม่ข้ามน้ำไปทัก"
"ไม่ทัก" ฉัน
ริมตลิ่งมีเรือไม้หลังคามุงจาก ตาแก่ซ่อมแห นั่งหลังค่อม ไม่มีปราณ ไม่มียันต์ มือแตกจากน้ำทั้งชีวิต
ลิลี่ "ชาวบ้าน"
"จ้าง" ฉัน "อย่าขู่"
ฉันเดินออกจากอ้อ นับเงินจากย่าม วางบนแผ่นไม้ที่เปียก "พาลงฝั่งใต้ ถึงโค้งน้ำก่อนเที่ยง จ่ายนี้ ไม่ถามชื่อ"
ตาแก่เงย ตาขุ่นแต่ไม่กลัวผิดคน "เรือข้าไม่รับโจร"
"ไม่โจร" โขมยิ้มบาง ไม่โชว์รอยสักวิหค "รับคนเปียก"
จินยีโคมมืด ก้มหัว "ค่ะ ขออาศัยเรือ"
ตาแก่ดูเด็ก แล้วพยัก "ขึ้นหลัง อย่าโยก โยกแล้วข้าเอาไม้ตี"
มินขึ้นก่อน นั่งต่ำใต้ประทุน อันตาม ซีดจากเลือดแขน ลิลี่ดันจินยีให้กึ่งกลาง ฉันท้าย โขมปล่อยหมอกบางกลบรอยเท้าบนเลน แล้วกระโดดขึ้นท้ายกราบ
พายออกกลางน้ำ ฝั่งเหนือมีเงาเกวียนเหล็กไกล มงกุฎบนฟ้าจางลงเมื่อหมอกโขมคลุมผิวน้ำ แต่คลื่นเจตจำนงยังแปดร้อยวา ไม่หาย
ฉันไม่เปิดผ้า แหวนชี้ปลายน้ำ แรงดึงไม่ใช่ไฟทมิฬ เป็นสายเลือดหลงซานที่ยังไม่เห็นหน้า
ตาแก่พายช้า จังหวะคนที่รู้จักน้ำวน "โค้งหน้าน้ำวน เรือใหญ่ไม่เข้า เรือข้าเข้าได้"
"เข้า" ฉัน
อันใต้ประทุนซีด "พวกมันตามกลิ่นแกน ไม่ตามเรือ"
ความเงียบยาวกว่าพายสองที
แล้วระบบส้มวาบกลางตา
ฉันขบกราม "ขึ้นบกก่อนโค้ง"
ตาแก่ขมวด "ยังไม่ถึงที่นัด"
"ขึ้น" ลิลี่เสียงเรียบ "จ่ายเพิ่ม"
ฉันวางเหรียญอีกกำบนพื้นเรือ "ท่านกลับต้นน้ำ อย่าเล่าว่าพาใคร อย่าทำให้เรือเป็นโล่"
ตาแก่รับ นิ้วสั่นเล็กน้อย แล้วเบนหัวเรือเข้าสันดอนฝั่งใต้ "คนหนุ่มอย่าทำเรือข้าเป็นโล่"
"ไม่ทำ" ฉัน
จินยีกระซิบ "ลุงรอดนะคะ"
ตาแก่ฮึด "เรือข้ารอดเอง เด็กไม่ต้องมาเสียน้ำตา"
โขมหมอกปิดผิวน้ำตอนเราลงดิน เลนดูดรองเท้า เรือลับไปในอ้อ มงกุฎเอียงแต่ยังไม่พุ่ง
มินชี้สันเขาฝั่งใต้ "ขึ้น แกนอย่าเข้าน้ำตรงโค้ง เส้นหมึกยังไม่ขึ้นเขา"
เราขึ้นจากเลนทีละคน ไม่แตกแถว ค่ายที่โค้งเริ่มกินผิวน้ำเป็นเส้นดำ อากาศบิด
ไม่เข้า
ขึ้นเขา
บนสันดอนฉันฟังจังหวะพายห่างออก ไม่ให้เขาย้อนมาเป็นโล่ ลิลี่เช็ดโคลนที่ฝัก "จ่ายแล้ว อย่าให้เขาตายแทน"
"ไม่ให้" ฉัน
ฝั่งเหนือเกวียนเหล็กยังจอด ค่ายส้มในหัวยังกะพริบ
ฉันพูด "กะพริบคืออย่าเข้า"
โขมรับ "อย่าเข้า"
เราเลือกอ้อ ไม่เลือกสันเปิด
ใต้ประทุนเรือไม้สั่นตามคลื่นเล็ก ฉันกระซิบไม่ให้ตาแก่ได้ยินชัดทุกคำ มีแต่คำที่ต้องให้ทีมได้ยิน
แปดร้อยวายังฝั่งเหนือ อย่าตอบคลื่น อย่าโชว์ฟ้า อย่าให้เด็กเผลอจุดโคมเพราะมืด
ลิลี่นั่งบังจินยีจากช่องประทุน มินนั่งต่ำสุด อันหลังพิงกราบ กักลมจนใบเรือไม่สะบัดผิดจังหวะ โขมท้ายกราบปล่อยหมอกบางเป็นผ้า ไม่หนาจนตาแก่ตกใจว่าผี
ตาแก่พายเป็นคน เล่าเรื่องน้ำวนโค้งหน้าเหมือนเล่าหลานฟัง ฉันฟังจังหวะพายมากกว่าเรื่อง ถ้าย่นเร็ว แปลว่าน้ำเปลี่ยน
เหรียญบนพื้นเรือเปียก ฉันไม่เก็บคืน จ่ายแล้วคือไม่ให้เขาตายแทน
เมื่อระบบส้มวาบ ฉันวางมือบนไหล่ตาแก่เบาๆ ไม่ใช่ขู่ เป็นขอขึ้นบก เขาขมวดแต่เบนหัวเรือเพราะเหรียญที่สองและเพราะเห็นเด็ก
สันดอนฝั่งใต้ดูดรองเท้า ฉันให้ทุกคนลงทีละคน อย่าโยกให้เขาจำท่ากระโดด
เรือลับในอ้อ ฉันยืนฟังพายจนจาง ลิลี่พูดว่าจ่ายแล้ว อย่าให้เขาตายแทน ฉันตอบไม่ให้
มินชี้เส้นดำที่ผิวน้ำไกล หกสิบแล้วจะเต็ม ขึ้นเขา
เราขึ้นจากเลน รองเท้าหนัก แกนในแหวนนิ่งนอกเขตค่าย ตาแก่คงถึงต้นน้ำถ้าไม่โง่เล่า
ค่ายส้มในหัวยังกะพริบ กะพริบคืออย่าเข้า
สันเขาฝั่งใต้มีอ้อบัง เราเลือกอ้อ ไม่เลือกสันเปิดที่เกวียนเหล็กมองเห็น
ลมจากโค้งน้ำเย็นผิดฤดู อากาศบิด ฉันไม่ให้จินยีมองลงน้ำนาน ตาข่ายกินตาคนที่มองนานได้เหมือนกัน
บนเรือฉันนับจังหวะพายเป็นยาม ตาแก่ไม่ถามชื่อซ้ำ เขาถามแค่อย่าโยก ฉันให้ทีมนั่งต่ำกว่าขอบกราบ
หมอกโขมทำให้ฝั่งเหนือเป็นเงา เกวียนเหล็กยังจอด คลื่นเจตจำนงแปดร้อยวายังทาบผิวน้ำเป็นแผ่นเย็น ฉันไม่ตอบด้วยปราณ
จินยีอยากมองดาวในน้ำ ลิลี่เอามือบัง เช้ายังมัว ดาวอยู่ก้นน้ำ ไม่ใช่บนฟ้า เด็กจะเผลอเอื้อม
เมื่อส้มวาบ ฉันไม่ตะโกน วางมือไหล่ตาแก่ เหรียญที่สอง ขึ้นบก สันดอน เขาขมวดแต่ไม่ทิ้งเด็กไว้กลางโค้ง
ลงดินแล้วฉันฟังพายจาง ลิลี่พูดอย่าให้เขาตายแทน ฉันไม่ให้
มินชี้เส้นดำ ขึ้นเขา แกนอย่าแตะน้ำตรงโค้ง
เลนดูดรองเท้า เราขึ้นทีละคน ไม่แตกแถว อ้อบังสัน เกวียนเหล็กมองไม่เห็นหัว
ค่ายกินน้ำเป็นตาข่าย อากาศบิด ฉันไม่ให้ใครมองลงนาน
กะพริบคืออย่าเข้า
เราเข้าอ้อ ไม่เข้าโค้ง
ขั้นสี่ยังไม่ข้ามในจังหวะนี้ ข้ามเมื่อค่ายเต็ม ตามที่มินว่า
ขึ้นเขาให้ทันก่อนเต็ม
ใต้ประทุนฉันวางกฎสั้นให้ทุกคนทวนได้
"อย่าโยก"
ลิลี่ "ไม่โยก"
อัน "กักลม"
มิน "ต่ำสุด"
โขม "หมอกบาง"
จินยี "ไม่จุดโคมค่ะ"
ตาแก่พายแล้วฮึด "เด็กเงียบดี"
ฉันไม่ตอบชม ตอบด้วยเหรียญที่เปียก
เมื่อคลื่นแปดร้อยวายังทาบน้ำ ฉันแตะแหวนให้แกนนิ่ง ลิลี่บังช่องประทุนไม่ให้จินยีเอื้อมดาวก้นน้ำ
ส้มวาบ ฉันวางมือไหล่ตาแก่ "ขึ้นบก"
"ยังไม่ถึงนัด" เขา
"ขึ้น" ลิลี่ "จ่ายเพิ่ม"
เหรียญที่สอง เขาเบนหัวเรือ สันดอนดูดรองเท้า "คนหนุ่มอย่าทำเรือข้าเป็นโล่"
"ไม่ทำ" ฉัน "ท่านกลับต้นน้ำ อย่าเล่า"
จินยี "ลุงรอดนะคะ"
"เรือข้ารอดเอง"
โขมหมอกปิดรอยหัวเรือ เราลงทีละคน มินชี้เส้นดำ "ขึ้นเขา อย่าแตะโค้ง"
ฉันฟังพายจางจนจางจริง แล้วขึ้นอ้อ ไม่ขึ้นสันเปิด
กะพริบคืออย่าเข้า
ทุกคนทวนในคอ
บนสันดอนหลังลงเรือ ฉันยืนฟังพายจนจางจริง ลมจากโค้งน้ำเย็นผิดฤดู เส้นดำบนผิวน้ำกินกว้างขึ้นทีละช่วงตา
ลิลี่เช็ดโคลนที่ฝักแล้วพูดเบา "จ่ายแล้ว"
"ไม่ให้เขาตายแทน" ฉันรับ
มินชี้สันอ้อ "ขึ้น"
เราขึ้นจากเลน รองเท้าหนัก แกนนิ่งนอกเขต ตาข่ายบิดอากาศ ฉันไม่ให้จินยีมองลงน้ำนาน
พอขึ้นอ้อ
ไม่พอเข้าโค้ง
ริมสันดอนก่อนหาเรือ ฉันให้อันฟังลมฝั่งเหนือ นางย่อตัว ผมเปียกติดแก้ม "เกวียนยังจอด ยังไม่ข้าม"
"ข้ามเมื่อค่ายเต็ม" มินเสริมโดยไม่หัน
ลิลี่จับข้อมือจินยี "อย่าวิ่งลงเลน"
"ไม่วิ่งค่ะ"
โขมชี้เรือมุงจาก "ตาแก่คนเดียว เรือเล็ก พอหกคนถ้างอเข่า"
ฉันพยัก แล้วยังไม่เดินทันที ตรวจกลิ่นแกนในแหวนให้แน่น อย่าให้รั่วตอนก้าวสู่เลนเปิด
"ถ้าเขาไม่รับ" อัน
"ก็เดินฝั่งใต้" ฉัน "ไม่ปล้นเรือชาวบ้าน"
ลิลี่พอใจที่มุมปาก โขมฮึด "ปากดีกว่ามือวันนี้"
มิน "มือวันนี้เอาไว้ตัดเส้น ไม่ตัดคอตาแก่"
จินยีกระซิบ "หนูชอบลุงที่ซ่อมแหค่ะ"
"ยังไม่ใช่ลุงเรา" ฉัน "จ้างแล้วจาก"
เราพ้นอ้อทีละคน เลนดูดเสียงฝีเท้า เงินในย่ามเย็น ฉันนับในหัวไม่ให้น้อยจนเขาดูถูก ไม่ให้มากจนเขาจำหน้าคนรวยผิดที่
มงกุฎบนฟ้าจางในหมอกเช้า แต่คลื่นยังแปดร้อยวา ฉันพูดซ้ำ "อย่าตอบคลื่น"
"ไม่ตอบ" ลิลี่
"ไม่ตอบ" อัน
"ไม่ตอบค่ะ" จินยี
โขมหมอกบางแล้ว "หมอกไม่ใช่คำทักขั้นสี่"
ขึ้นเรือเมื่อตาแก่พยัก ลงเมื่อส้มวาบ
ลำดับนี้รอดคน ไม่รอดเรื่อง
แล้วเสียงฝีเท้าที่เราไม่เห็นดังใกล้ขึ้น?